Werelddag van verzet tegen extreme armoede

Op woensdag 17 oktober wordt er over de hele wereld een werelddag van het verzet tegen extreme armoede georganiseerd. Er zijn heel wat activiteiten voorzien doorheen het land, ook in Aalst (zie Aalstblogt). Deze dag werd niet toevallig gekozen. Op 17 oktober 1987 werd op het Mensenrechtenplein in Parijs een gedenksteen onthuld ter ere van alle slachtoffers van honger, uitsluiting en geweld. Deze gebeurtenis werd jaarlijks herdacht en sinds 1992 heeft de Verenigde Naties 17 oktober uitgeroepen tot Internationale dag voor de uitroeiing van de armoede. Landen en verenigingen worden hiermee opgeroepen om armoede op de agenda te plaatsen en praktische stappen te ondernemen om armoede daadwerkelijk te bestrijden. De strijd is nog steeds niet voorbij, waardoor er dus komende woensdag terug een Werelddag van verzet tegen armoede moet worden georganiseerd.

Iemand wordt als arm beschouwd als hij een inkomen heeft beneden de armoedegrens. Om als extreem arm te worden gecatalogiseerd op wereldvlak moet men minder dan 1,08 dollar per dag verdienen. Deze grens werd vastgelegd door de Wereldbank op basis van de nationale armoedelijnen van de armste landen. Hierbij houdt men eveneens rekening met de koopkracht die 1,08 dollar vertegenwoordigd. Op basis van deze grens leefde er volgens cijfers van de Wereldbank (cijfers uit 2004) in 2001 meer dan 1 miljard mensen in extreme armoede. Er is evenwel een daling merkbaar sinds 1981, al was deze daling vooral sterk in de jaren ’80 en vervlakte deze in de jaren ’90. Bovendien zorgt China voor een vertekend effect. Daar is de daling spectaculair van 634 miljoen naar 212 miljoen mensen. Maar in de rest van de wereld leven er dan meer mensen in extreme armoede. Daar is hun aantal gestegen van 848 miljoen mensen in 1981 naar 877 miljoen in 2001. Dit maakte dat er in 2001 21% van de wereldbevolking in extreme armoede leefde – houden we geen rekening met China dan bedraagt dit 23% of bijna 1 op 4. Wanneer we de armoedegrens echter niet op 1 dollar maar op 2 dollar leggen, dan merken we dat er bijna 2,74 miljard mensen in armoede leven. Hier merken we dat er geen daling merkbaar is, maar een stijging. In 1981 waren er 2,45 miljard mensen die minder dan 2 dollar per dag verdienden.

Kijken we naar de situatie in België volgens de laatste cijfers uit 2005, dan blijkt 14,7% van de bevolking een verhoogd armoederisico te hebben op basis van hun loon. Dit betekent dat ze per maand minder dan 822 EUR verdienen als alleenstaande of 1.726 EUR als gezin met twee kinderen. In Vlaanderen ligt het armoederisico met 10,7% lager dan in Wallonië (17,5%). Daarenboven blijkt uit de cijfers dat vooral de kinderarmoede toeneemt. 18,6% van de kinderen heeft een verhoogde kans op armoede. In Vlaanderen met zijn snel verouderende bevolking valt het eveneens op dat de ouderen (20,4%) een grote kans hebben om in armoede te leven. Een belangrijk element in de armoede is het feit of men werk heeft of niet. Het armoedepercentage ligt bij werkenden (3,9%) beduidend lager dan bij werklozen (30,7%), gepensioneerden (18,4%), andere inactief (24,6%) en niet werkend (23,2%). Tenslotte speelt ook de samenstelling van het gezin een rol. Eénoudergezinnen met kinderen (35,1%) en alleenstaande gepensioneerden (26%) hebben een hogere armoederisico dan andere gezinnen.

Armoede blijft een groot probleem in de wereld. Bijna 1 op 4 mensen leven in extreme armoede. Cijfers over mensen die in (extreme en minder extreme) armoede leven, heb ik niet gevonden, maar als je de cijfers bekijkt van de mensen die het moeten doen met minder dan 2 dollar per dag, moeten die nog steeds verschrikkelijk hoog liggen. Eén van de millenniumdoelstellingen is het aantal mensen dat in extreme armoede leeft tegen 2015 te halveren. 191 landen hebben die doelstelling ondertekend. Helaas moeten we vaststellen dat er voorlopig alleen nog maar woorden zijn geweest en weinig daden. Armoede blijft op deze manier een smet op de samenleving in de 21ste eeuw. De situatie in een welvarend land als België is ook zo’n smet. Bijna 1 op 7 mensen leeft in armoede. Dit is de dag van vandaag toch niet meer te verantwoorden. Ook hier moeten de politici er aan herinnerd worden om via een aangepast werkbeleid, woonbeleid, gezondheidsbeleid, … dit cijfer naar beneden te halen.

17 oktober is de uitstekende dag op dit te doen. Op die dag wordt er ook een petitie afgeleverd aan de Verenigde Naties. Op verzoek van de VN werd dit jaar een internationale campagne gestart onder het motto “Extreme armoede uitbannen, een weg naar vrede.” Om deze campagne te ondersteunen werd er dus een wereldwijde oproep tot solidariteit gedaan. Door het ondertekenen van deze oproep verklaart men zich solidair in de strijd tegen armoede en vraagt men onder andere dat iedereen toegang krijgt tot de Rechten van de Mens. De petitie kan hier getekend worden en de initiatiefnemers hopen tegen 17 oktober 1 miljoen handtekeningen te krijgen.

Website: www.17oktober.be

Red de solidariteit

Als we mee instappen in de idee ‘alles voor mij en niks voor een ander’, dan zouden we wel eens die ‘andere’ kunnen worden.We zijn ongerust.

We zijn Vlaming, Brusselaar of Waal, we zijn Belgen en wereldburgers. We willen niet dat er nieuwe muren worden opgetrokken tussen mensen, tussen regio's en tussen landen. We willen niet dat het solidariteitsbeginsel wordt vervangen door wedijver en egoïsme. Wie wordt er beter van, als mensen tegen elkaar worden opgezet?

Ja, wie wordt er beter van de splitsing van ons land? Dat zullen zeker niet de gewone mensen zijn, maar wel de werkgevers. Die steken hun bedoelingen niet onder stoelen of banken. Wie de nota van de Vlaamse werkgeversorganisaties Voka en Unizo aan de Vlaamse onderhandelaars voor een federale regering leest, begrijpt meteen waar het hen om te doen is:
• Beperking in tijd van de werkloosheidsuitkeringen
• Verhoging van de (brug)pensioenleeftijd
• Meer overuren
• Flexibeler werken (loopbaanrekening)
• Meer uitzendarbeid
• Aparte CAO’s per gewest.

Splitsing zou ertoe leiden dat de werknemers in dit land concurrenten van elkaar worden. Dan komt een neerwaartse spiraal op gang. De motor daarvan is de dreiging dat de werknemers in het andere gewest de door de werkgevers geëiste
inspanningen wél accepteren. Dat is de essentie van de nota van de Vlaamse werkgeversorganisaties. Hun Waalse collega’s staan al te trappelen… om hetzelfde te doen.

In een economie met bedrijven die recordwinsten boeken, vraagt men de gewone mensen bijkomende lasten te dragen. Het is al te gek.
Tegelijk blijven Voka en Unizo wel… een pleidooi houden voor nog verdere lastenverlagingen voor de bedrijven.

Stelling 1

Alles wat we vandaag in België hebben, is door Vlamingen, Brusselaars en Walen gezamenlijk tot stand gebracht.

Sinds 150 jaar is er geijverd voor de verbetering van de arbeidsomstandigheden en sociale voorzieningen in dit land. En wel samen: zowel in het zuiden, het midden als het noorden van het land. Dat heeft tot gevolg gehad dat wij in een welvarend land leven met de meest uitgebouwde sociale zekerheid erbovenop. Dat is een verwezenlijking waar de Belgen trots mogen op zijn.

Wat gezamenlijk is opgebouwd, valt of staat met de solidariteit tussen alle Belgen. Deze solidariteit wil men vervangen door ‘ieder voor zich’. Om met des te minder weerstand de sociale rechten op de helling te zetten.

Stelling 2

De solidariteit tussen de rijkere en armere inwoners en de solidariteit tussen rijkere en armere regio's zijn pijlers van onze Belgische samenleving.

Van kindergeld tot (brug)pensioen, van gezondheidszorg tot werkloosheidsuitkering… iedereen geniet op de een of andere manier van de sociale zekerheid. Dat er daarbij verschillen bestaan in de mate waarop mensen een beroep doen op de sociale zekerheid, is normaal. Maar dat betekent niet dat er misbruik wordt gemaakt van het systeem.

In Vlaanderen worden meer uitkeringen betaald aan pensioenen en brugpensioenen. In Wallonië zijn er in bepaalde streken meer werkloosheidsuitkeringen. Wil dat zeggen dat er ‘geprofiteerd’ wordt van het (brug)pensioen in Vlaanderen en van de werkloosheidsuitkering in Wallonië? Nee. Het wijst er alleen maar op dat er in Vlaanderen meer vergrijzing is en dat er in Wallonië minder arbeidsplaatsen beschikbaar zijn.

En zo zijn er ook verschillen tussen streken binnen Vlaanderen en binnen Wallonië. En die zijn even uitgesproken. Gaan we in Vlaanderen dan Limburg en de Westhoek afstoten? En Charleroi en de Borinage uit Wallonië bannen? In elk land zijn er solidariteitsstromen (transferten) tussen welvarende en minder welvarende streken. En dat is maar goed ook.

De situatie kan snel omslaan. In de jaren 50 en 60 financierde de Waalse industrie mee de ‘Vlaamse’ sociale zekerheid. En binnenkort zal de jongere bevolking in Brussel en Wallonië de vergrijzing in Vlaanderen mee betalen.

Stelling 3

We willen voor iedereen een behoorlijk loon voor hetzelfde werk, ongeacht de taal die we spreken.

We willen gelijk loon voor gelijk werk. Dat kan niet met aparte CAO’s voor de verschillende gewesten. Het zou absurd zijn voor een bedrijf met meerdere vestigingen in de verschillende regio’s van het land, er verschillende loonsvoorwaarden of arbeidsomstandigheden op na te houden.

We willen dat alle landgenoten hetzelfde recht hebben op gezonde en veilige leef- en arbeidsomstandigheden, waar onze werkplaats of ons kantoor ook gevestigd is.

Mensen zijn geen grondstof, die je bestelt of afzegt als het wat minder gaat of als je ze een dag niet meer nodig hebt. We zien mensen graag aan het werk, maar dan wel in een goede en veilige job. Dat kan niet met een wildgroei van uitzendarbeid en interimarbeid, die bieden te veel onzekerheid. Die wildgroei is er overal, onder druk van de Europese Unie. Voka en Unizo hopen in dat proces vlugger vooruit te gaan, zonder de ‘last’ van Brussel en Wallonië. Maar daar zullen de patroons op hun beurt proberen ‘beter en sneller’ te doen.

Antwerpen is de koploper van het aantal (uitkeringen voor) arbeidsongevallen. ‘Profiteren’ de Antwerpenaars daarom van de sociale zekerheid? Nee, niet de Antwerpenaars maar de onveiligheid en de stress op het werk moeten aangepakt worden. Een nationaal geregelde arbeidsbescherming zet een rem op de risico’s. Wat zal er gebeuren als ieder zijn eigen potje mag koken?

We willen dat iedereen die zijn job verliest, recht heeft op dezelfde bijstand en hulp, ongeacht de streek waarin we wonen.

Voorstanders van de splitsing willen de werkloosheid in duur beperken en het schorsingsbeleid verharden. In Wallonië zijn er voor elke vacature 32 werkzoekenden. Wat is het voordeel voor de gewone man dat mensen van de werkloosheidsuitkeringen worden geschrapt als er geen jobs voorhanden zijn? Dat duwt mensen in de armoede.

We willen dat elk kind in het land dezelfde kansen krijgt, ongeacht de regio waarin het is geboren.

Wat zouden wij winnen bij de voorstellen van sommige Vlaamse politici om een Vlaams kind meer kindergeld te geven dan een Waals kind? Het mooie is net dat beide kinderen eenzelfde start krijgen en dat er geen ongelijkheid bestaat in de uitkering.

We willen dat alle ouderen hetzelfde recht op een fatsoenlijk pensioen krijgen, ongeacht of ze in Brussel, Vlaanderen of Wallonië leven.

Over het (brug)pensioen zijn Voka en Unizo zeer duidelijk: ‘Schaf onmiddellijk het brugpensioen af en ga naar een loopbaan van 45 jaar.’ (Knack van 12 september 2007) Op die manier willen zij het pensioenstelsel uithollen. Voor hen gaat het generatiepact nog niet ver genoeg. Zij willen het proces van ‘langer werken’ versnellen. En dat kan volgens hen beter in een autonoom Vlaanderen. Maar de architecten van toen bevinden zich ook in Brussel en Wallonië. En zij zullen niet willen achterblijven.

De vergrijzing wordt onbetaalbaar, beweren de werkgevers. Maar de kortingen op de patronale bijdragen voor de sociale zekerheid lopen al op tot 5 miljard euro. In feite weigeren de werkgevers een deel van het indirecte loon, dat bestemd is voor de kassen van de sociale zekerheid, nog langer te storten. In die ‘uitstap’ zit de ‘onbetaalbaarheid’ van het systeem.

Vlaanderen heeft een oudere bevolking zodat deze regio verhoudingsgewijs meer pensioengeld nodig heeft.
Transfers zijn inderdaad omkeerbaar in de tijd. In de jaren na de Tweede Wereldoorlog telde Vlaanderen meer werklozen dan Wallonië, vandaag is dat omgekeerd. De belangrijkste boodschap daaruit is dat de solidariteit tussen de mensen en de regio’s heeft toegelaten dat het systeem functioneerde.

Besluit

Kortom, we willen solidariteit en geen splitsing.

De solidariteit en de welvaart, vertaald in onze sociale zekerheid en in onze sociale wetgeving, vormen een kathedraal die we moeten koesteren. Kathedralen bouwt men niet op één dag, aan deze kathedraal hebben de Belgen gezamenlijk gebouwd. Wij laten die niet afbreken onder valse voorwendsels, noch door politici, noch door het patronaat.
Daarom: red de solidariteit!

TEKEN HIER DE PETITIE

Mensen zijn belangrijker dan patenten: het resultaat

Op 3 februari van dit jaar vroeg ik via mijn blog om de petitie te tekenen van Artsen zonder Grenzen tegen Novartis (lees hier mijn oproep). Gisteren kreeg ik de volgende mail die héél goed nieuws bevatte in verband met de strijd tegen Novartis.

Aan de ondertekenaars van onze petitie,

Wij zijn bijzonder verheugd dat we u bij het begin van dit schooljaar goed nieuws kunnen brengen over strijd die AZG levert, samen met andere organisaties, voor een betere toegang tot geneesmiddelen.

Zoals u misschien al weet, gaf een Indische rechtbank op maandag 6 augustus 2007 Novartis ongelijk in de rechtszaak die het bedrijf had aangespannen tegen de Indische regering. Het hof verwierp de beschuldiging van Novartis dat de Indische wetgeving in strijd zou zijn met de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). De Indische Patentwet maakt het farmaceutische bedrijven moeilijker om patenten verkrijgen voor beperkte wijzigingen van een bestaand geneesmiddel of bestaande combinaties. Deze uitspraak is goed nieuws voor artsen en patiënten in ontwikkelingslanden, die afhankelijk zijn van betaalbare geneesmiddelen die in India worden geproduceerd.

Wij willen u graag, in naam van Artsen Zonder Grenzen, persoonlijk bedanken voor het ondertekenen en steunen van onze petitie waarin we Novartis vroegen zijn rechtszaak tegen de Indische regering te laten vallen.

Wij verwachten een rechtstreekse impact van deze uitspraak op verschillende geneesmiddelen die we gebruiken in onze projecten. In India zullen voor bepaalde levensbelangrijke antiretrovirale medicijnen geen patenten worden verstrekt, waardoor de concurrentie tussen de generische producenten zal toenemen en de prijs zal dalen.

Wij zijn ook erg verheugd te vernemen dat Novartis niet in beroep gaat tegen deze uitspraak en hebben het bedrijf opgeroepen zich niet langer te verzetten tegen de Indische Patentwet, ook niet via andere wegen, zoals bijvoorbeeld bij de Wereldhandelsorganisatie.

Wij maken ons geen illusies. Deze uitspraak zal het probleem van de toegang tot geneesmiddelen niet oplossen. Er is nog veel werk aan de winkel vooraleer er lagere prijzen komen en de ontwikkeling gestimuleerd wordt van nieuwe medicijnen en materiaal dat zo dringend nodig is. Maar uw handtekening, en die van de 420.000 andere mensen uit de zes continenten op onze planeet die deze petitie hebben gesteund, heeft alleszins geleid tot een algemene beweging die India heeft geholpen de rol van “apotheek van de derde wereld” te blijven vervullen.

Hartelijk dank voor uw steun aan deze actie.

Tido von Schoen-Angerer, Medisch departement
Directeur van de Campagne voor Toegang tot Basisgeneesmiddelen
Artsen Zonder Grenzen
Genève, Zwitserland

Christophe Fournier, Medisch departement
Voorzitter van de Internationale Raad van AZG
Genève, Zwitserland

Mensen zijn belangrijker dan patenten

Novartis bedreigt toegang tot medicijnen in arme landen

De behandeling van miljoenen patiënten in arme landen hangt momenteel af van betaalbare geneesmiddelen die geproduceerd worden in India. 85% van de aidspatiënten die behandeld worden door Artsen Zonder Grenzen, krijgen generische antiretrovirale middelen toegediend uit India. NOVARTIS verzet zich tegen de Indische wetgeving die bepalingen omvat die de gezondheid laten primeren boven de patenten. Deze rechtszaak kan dramatische gevolgen hebben voor de toegang tot medicijnen voor de allerarmsten. Wij vragen Novartis met aandrang deze rechtszaak tegen de Indische regering stop te zetten.

Als het bedrijf de rechtszaak wint, kan het gebeuren dat miljoenen mensen wereldwijd niet langer toegang hebben tot betaalbare geneesmiddelen.

Novartis was één van de 39 bedrijven die de Zuid-Afrikaanse regering voor de rechter daagden vijf jaar geleden. Ze kantten zich tegen een wet die het land had goedgekeurd om de prijzen van geneesmiddelen te doen dalen. Dit keer richt Novartis zijn pijlen op India.

India produceert betaalbare medicijnen die van levensbelang zijn voor vele mensen in ontwikkelingslanden. Meer dan de helft van de geneesmiddelen die op dit ogenblik gebruikt worden voor de behandeling van aids in ontwikkelingslanden zijn afkomstig uit India. Deze geneesmiddelen worden ook gebruikt om meer dan 80% van de 80.000 aidspatiënten in de projecten van Artsen Zonder Grenzen te behandelen.

Indien Novartis slaagt in zijn opzet tegen de Indiase regering en haar patentwet, zullen wellicht meer geneesmiddelen gepatenteerd worden in India. Generische producenten zullen het dan veel moeilijker krijgen om betaalbare versies ervan te maken. Dit zou miljoenen mensen wereldwijd kunnen treffen, die afhankelijk zijn van de geneesmiddelen die in India geproduceerd worden.

Laat Novartis weten dat het moet afblijven van het recht van mensen op de geneesmiddelen die zij nodig hebben.

TEKEN DE PETITIE VAN ARTSEN ZONDER GRENZEN

Bron: Artsen zonder grenzen